woensdag 4 november 2009

Week 7 Politiek en Nieuwe Media II: Privacy en surveillance

Deze week werd het gastcollege verzorgd door Ot van Daalen. Meneer van Daalen is de leider van de organisatie Bits of Freedom. Het college was een interessante tegenhanger van het gastcollege van Tim Kuik. Aan de ene kant heb je stichting Brein, die gebruik maken van de transparantie van het Internet om voor gerechtigheid te zorgen. Aan de andere kant heb je Bits of Freedom, die juist strijden tegen deze transparantie en die staan voor meer en beter beschermde privacy.

Bits of Freedom kijkt naar de problemen die Internet met zich meebrengt. Ze zetten zich in voor meer transparantie en bewustwording van ontwikkelingen op het net en hun gevolgen. Zelfs op hun website worden hun ideeën duidelijk geïllustreerd. Er is weinig sprake van lay-out en van reclame is op de site helemaal niets te bekennen. Er zijn geen tabs of opties om door de site te navigeren. Het is zo transparant mogelijk. De enige links die er zijn, zijn die naar brieven of filmpjes van Bits of Freedom zelf. Waarom verbetering in dergelijke transparantie nodig is, illustreert van Daalen met een aantal voorbeelden. Hij vertelde ons dat onze gegevens in 250 tot 1000 databases zijn geregistreerd. Voor iedereen geldt dat je het recht hebt om deze gegevens op te vragen en in te zien. Dit is ook een van de doelstellingen van Bits of Freedom, namelijk het bewust maken van je rechten op het gebied van privacy. Hij liet ons een beeld zien van een scanapparaat op verschillende vliegtuigen. Hoewel mensen met kleren aan door dit beeld lopen, is het beeld wat uiteindelijk te zien is bijna een naaktfoto. De foto’s verhulden weinig tot niets. Dergelijke voorbeelden brengen verschillende problemen met zich mee. Veel mensen zijn zich er namelijk niet bewust dat hun gegevens en zelfs hun lichaam zo bereikbaar zijn voor verschillende instanties. Wanneer het bewustzijn wel aanwezig is, waar Bits of Freedom zich voor inzet, blijven we zitten met een misschien nog wel groter probleem. Mensen worden hierdoor terughoudend in hun manier van leven. Men gaat er rekening mee houden wanneer ze weten dat ze worden gefilmd of afgeluisterd. Van Daalen geeft hierbij het voorbeeld van een vriend van hem. Deze rekent zijn alcoholwaren in de supermarkt nooit af met de pin. Wanneer hij dit pint, loopt hij het risico dat deze gegevens bekent zijn en uiteindelijk bij zorgverzekeraars terecht komen. Hoewel ze op dit moment niet officieel iets mogen doen met dergelijke gegevens, kan het in de toekomst zeker van invloed zijn. Wanneer zorgverzekeraars weten dat je ongezond leeft, kunnen je ziektekosten stijgen. Dit zorgt ervoor dat de machtbalans in de samenleving compleet verschuift. De overheid weet alles over jou, maar jij weet niets van de overheid. Lyon (2007) heeft het in zijn tekst over verschillende kanten van nationale id-kaarten. Het creëren van nieuwe id-kaarten is niet alleen het bewijs van de vooruitstrevende techniek die ervoor zorgt dat de administratie van de overheid efficiënter wordt. Nieuwe technieken die verwerkt zijn in de id-kaarten zouden ook de veiligheid moeten verbeteren. De overheid heeft namelijk meer en snellere controle. Lyon (2007) illustreert hiermee meteen een punt dat van Daalen probeert te maken. Door de ontwikkelingen van de id-kaart zijn er steeds meer gegevens van burgers bekent. De overheid en verschillende instanties weten steeds meer over haar burgers. Van Daalen wil dat hier voorzichtiger mee om wordt gegaan en dat men zich bewust is van de gegevens die toegankelijk zijn voor de overheid. Een ander probleem dat hij heeft met de informatiemaatschappij is het feit dat er misbruik van kan worden gemaakt. Hij gaf als voorbeeld een politieman die toegang had tot een zaak en de daarbij behorende gegevens, waar hij niks mee te maken had.


Ot van Daalen is duidelijk overtuigd en gepassioneerd over zijn werk. Hij wist deze passie goed over te brengen. De doelstelling van Bits of Freedom, namelijk het bewust maken van mensen, is bij mij al redelijk behaald. Voor dit college was ik me niet zozeer bewust van alle gegevens die er over mij bekend zijn bij verschillende instanties. Ook had ik geen idee van mijn rechten. Door de voorbeelden die van Daalen gaf in zijn college ben ik aan het denken gezet. Niet alle voorbeelden waren echter even beangstigend.

..............................................................................................................................
Lyon, D. ‘National ID Cards: Crime-Control, Citizenship and Social Sorting’. Oxford: Oxford University Press, 2007.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten